Jij bent toch lekker niet de baas over mij

Temperamentvolle kinderen kunnen slecht tegen macht. Alleen al het idee dat ze iets móeten doen kan zorgen voor veel verzet, zelfs als ze datgene wát ze moeten doen in feite helemaal niet zo erg vinden.
De manier waarop je je kind benadert, is daarom van grote invloed op de reactie die je krijgt. Met een goede benadering kun je een hoop weerstand voorkomen. In dit blog een aantal tips. (Die het overigens ook erg goed doen bij de meeste andere kinderen).

Maak eerst contact met je kind

Zorg ervoor dat je zeker weet dat je kind hoort wat je wilt zeggen. Tegen je kind zeggen dat het tijd is om zich aan te kleden terwijl hij volledig opgaat in zijn kleurplaat, heeft geen enkele zin. Loop altijd even naar hem toe als je hem iets wilt zeggen en zorg dat je echt contact hebt, bijvoorbeeld door eerst even interesse te tonen in wat hij doet, en dan pas te vertellen wat jij kwijt wilt. Door eerst verbinding te maken, ontstaat er een gevoel van gelijkwaardigheid, waardoor je kind minder het gevoel heeft dat jij de baas over hem wilt spelen.

Vermijd ’machtswoorden’

De gebiedende wijs doet het vaak erg slecht bij kinderen met een sterke wil. Voor hen voelt dat als een commando en daar kunnen ze slecht tegen. ‘Ik zou het fijn vinden als je even de tafel leegruimt’ of ‘Ik wil graag dat je je knutselspullen opbergt zodat ik de tafel kan dekken’ komt heel anders binnen bij je kind dan ‘Je moet de tafel opruimen’. Je kunt de gebiedende wijs ook omzeilen door mededelingen als: ‘Het is tijd om naar school te gaan’ of ‘We gaan nu eerst opruimen’.
Soms kan een vraag stellen ook heel goed werken, maar alleen als je ook bereid bent om als antwoord nee te accepteren. ‘Wil jij even de tafel dekken?’ is een prima vraag om te stellen, zeker omdat de kans dat je kind het wil doen groter is dan wanneer je het hem opdraagt. Alleen zul je dan wel moeten accepteren dat je het zelf moet doen als hij nee zegt.

Wees vriendelijk én duidelijk

Doordat bij de meeste temperamentvolle kinderen niets vanzelf lijkt te gaan, heb je misschien al de neiging te anticiperen op verzet. Sommige ouders doen dit door de eerste keer al te laten doorklinken dat ze het echt menen. Ze willen door een dwingende toon te gebruiken duidelijk laten merken dat er geen enkele discussie mogelijk is. In werkelijkheid roept dit juist meer discussie op.
De toon die je gebruikt is dus belangrijk. De ene: ‘Het is bedtijd. Kom, we gaan nu naar boven’ klinkt nou eenmaal heel anders dan de andere. Kies een toon waarmee je uitstraalt: ‘Ik heb het beste met je voor. Je kunt op me vertrouwen. Het is goed zo’ in plaats van: ‘Je moet nu doen wat ik van je vraag en als je het niet doet, raak ik geïrriteerd of word ik boos’.

Word niet te vragend

Er zijn ook ouders die juist te vragend worden door steeds ‘oké?’ of ‘goed?’ achter hun zin te plakken. ‘Kom, het is bedtijd. We gaan naar boven, oké?’ of ‘We gaan naar de winkel, goed?’ wordt het dan. Het lijkt dan alsof ze toestemming vragen aan hun kind. Het is eigenlijk heel logisch dat je kind zich dan gaat afvragen of hij het ook echt wel goed of oké vindt. Hoe vanzelfsprekender jij het brengt, hoe gemakkelijker je kind er in meegaat.

Geef het goede voorbeeld

Laat in je eigen gedrag ook zien dat er iets gebeurt. ‘Kom, we gaan nu naar de winkel’ terwijl je zelf nog even je Facebook checkt of snel een wasje in de machine stopt, zet je kind echt niet in beweging. Het lijkt dan misschien alsof hij niet wil meewerken, maar je geeft gewoon nog geen duidelijk signaal. Dit komt dan dus niet doordat hij moeite heeft met macht, maar doordat hij behoefte heeft aan duidelijkheid.

Leg uit waarom

‘Omdat ík het zeg’ is voor een temperamentvol kind meestal niet voldoende. Leg hem zo veel mogelijk uit waarom de dingen gaan zoals ze gaan. Een kind snapt vanuit zichzelf echt niet dat er rare beestjes op een slaapkamer kunnen gaan rondkruipen als je daar vieze onderbroeken laat slingeren. Je kunt dit doen op het moment dat de situatie zich voordoet (‘Kom, we gaan je tanden poetsen zodat je geen gaatjes krijgt’), maar je kunt er ook voor kiezen om sommige dingen op een heel ander moment uit te leggen. Vragen of je kind weet waarom bepaalde dingen belangrijk zijn, kan ook helpen.
‘Weet jij eigenlijk wel waarom we iedere dag groenten eten?’ levert soms verrassende antwoorden op.
Je hoeft die informatie natuurlijk niet altijd zelf te vertellen. Lees maar eens samen met je kind op internet welke effecten verbranding door de zon kan hebben, zodat hij weet waarom het belangrijk is om je meerdere keren per dag in te smeren. Of laat je kind een filmpje zien over de plastic soep, zodat hij zelf ziet waarom je afval in de prullenbak moet gooien in plaats van in het bos op de grond. Hoe beter kinderen snappen waarom iets nodig is, hoe gemotiveerder ze zelf zullen zijn.

Houd het speels en luchtig

Zing een gek zelfbedacht liedje waarin je vertelt wat er moet gebeuren, gebruik rare stemmetjes, doe net alsof je in huilen uitbarst als je kind zich niet wil aankleden, ga naast je boze kind op de grond liggen, ga desnoods letterlijk op je hoofd staan. Alles om maar uit de sfeer te blijven van ‘Ik ga je nu even heel serieus vertellen wat er moet gebeuren en jij moet dat vervolgens doen’.
Kinderen houden van gek en lollig dus hoe gekker en lolliger jij het maakt, hoe groter de kans dat hij vanzelf meegaat in wat er moet gebeuren. Breng het speels en met humor. Dat is voor hem fijner en het zorgt er ook voor dat je zelf niet zo snel geïrriteerd wordt.

Laat je kind ideeën bedenken voor lastige situaties

De gemakkelijkste manier om de sterke wil van je kind juist in zijn en jouw voordeel te laten werken, is door aan hem te vragen hoe hij een lastige situatie denkt op te lossen. ‘Ah, dus jij vindt het echt heel vervelend als ik je tanden poets? Heb jij dan misschien een idee hoe we ervoor kunnen zorgen dat je tanden heel goed schoon worden?’ of ‘Jij wilt het liefst zo lang mogelijk in de speeltuin blijven, maar ik wil graag op tijd eten vanavond. Heb jij een idee hoe we dit kunnen oplossen?’
Je maakt hem hiermee (mede-)verantwoordelijk voor de oplossing. Temperamentvolle kinderen nemen dit soort verantwoordelijkheden vaak heel serieus en zullen hun uiterste best doen er iets op te verzinnen.

Als je je kind op bovengenoemde manier aanspreekt, is de kans een heel stuk groter dat je kind gewoon meewerkt. Zeker als hij goed in zijn vel zit, wil hij best wel doen wat je van hem vraagt. Toch zullen er genoeg situaties blijven waarin je kind weigert te doen wat jij graag wilt of momenten waarop hij een grens niet zo gemakkelijk accepteert.
Meer hierover kun je lezen in mijn boek. Of je komt een keer naar een workshop natuurlijk. Samen met andere ouders bedenken we daar nog veel meer creatieve oplossingen voor de uitdagingen die een temperamentvol kind met zich mee kan brengen.

Showing 16 comments
  • Pauline
    Beantwoorden

    Ik was zelf een temperamentvol kind en heb nog steeds last van dat ik dingen moet.
    Inmiddels mama van 2 temperamentvolle dochters en een hoogsensitieve zoon en dan laten we hun pittige papa ff buiten beschouwing hahaha.
    Maar het is lastig en een uitdaging . Menig boek gelezen…krijg nu hulp voor mijn jongste dochter omdat ze erg gepest wordt op school. Maar ik herken de uitspraak jij bent niet de baas over mij. Zelf heb ik vaak Ik moet helemaal nix ja ademhalen dat moet ik!!!.
    Bedankt voor dit stukje😊

  • Ilse
    Beantwoorden

    Zeer herkenbaar, hier herken ik mezelf en mijn 4jarig zoontje in! :-) extra tips zijn welkom!

  • Zorica
    Beantwoorden

    Ik ontvang graag de nieuws brief en wil me graag aanmelden voor een workshop

  • Maartje
    Beantwoorden

    Ik ontvang graag de nieuwsbrief

  • Danielle
    Beantwoorden

    Heel herkenbaar! En hoewel ik zelf dacht dat ik dat al best goed deed, zie ik toch weer bruikbare tips en trics. Die ga ik meteen maar weer toepassen :)

  • Esther
    Beantwoorden

    Ik ontvang graag de nieuwsbrief

  • Claudia
    Beantwoorden

    Nieuwsbrief aanmelding.

  • Linda Rikkers
    Beantwoorden

    Hier werkt het goed om dingen visueel te maken. Bijvoorbeeld het ochtendritueel met pictogrammen, en we gebruiken de Time timer zodat kleuter zelf kan zien of er tijd is om op haar eigen fiets naar school te gaan. Dan ben ik niet steeds degene die zegt wat moet gebeuren, ze kan het gewoon zelf zien. Ze kan ook makkelijker iets naar eigen inzicht aanpassen als ze zo op rij heeft wat er moet gebeuren in de ochtend. Het is echt een manier gebleken waarop de regie meer bij haar komt te liggen, en ze zelf vaardiger wordt in het zelf zorgen dat ze klaar is voor school.

  • Deanne
    Beantwoorden

    Ik zou graag de nieuwsbrief ontvangen

  • Pauline
    Beantwoorden

    Ik ben nu volwassen althans qua leeftijd ga ik ervoor door. En een temperamentvol kind met 2 temperamentvolle dochters van 8 en 11 en een klein ventje van 7 die redelijk meegaand is.
    Maar kan nog steeds niet tegen moeten. Wie het ook tegen me zegt “ik moet helemaal niet, ja ademhalen”. Het is voor mezelf als ouder heel lastig…herken dingen…maar weet ze helaas niet op te lossen…te vragend of teveel willen uitleggen daar verzand ik in.

    • Eva Bronsveld
      Beantwoorden

      Haha, heel herkenbaar Pauline. Ik kan zelf ook heel slecht tegen iets moeten. Van wie zouden ze het nou hebben? ;-) E lastig is het zeker maar gelukkig hoeven we niet perfect te zijn. We leren iedere dag weer bij.

    • Christina
      Beantwoorden

      Heel herkenbaar, maar ik heb ook geleerd dat ik een vrije wil heb. Als de een A van mij verlangt dan voelt het voor mij alsof ik geen keus heb en dus automatisch B wil doen omdat ik niks ‘moet’. De kunst is te gaan geloven in het hebben van een vrije wil. Ik kan A overwegen en dan zelf kiezen of ik uiteindelijk A of B ga doen. Niet omdat het moet maar omdat ik er vrijwillig voor kies. Anders wordt je uiteindelijk alsnog geleefd, en dat is juist wat je niet wilt, je wilt zelf bepalen. Het geeft zoveel vrijheid als je deze waarheid kunt gaan omarmen en je niet meer gedwongen voelt door je omgeving die iets van je verlangt. Ik kies: uit vrije wil.

  • Debbie
    Beantwoorden

    Na het lezen van het boek, zou ik ook graag de nieuwsbrief ontvangen.

  • Meike van den Nieuwendijk
    Beantwoorden

    Graag zou ik ook de nieuwsbrief ontvangen.

  • Danielle Jissink
    Beantwoorden

    Herkenbaar en hopelijk tips waar we iets mee kunnen

  • Suzy Egelmeers
    Beantwoorden

    Ik meld me graag aan voor de nieuwsbrief

Reageer